ضعف سیاستگذاری مهم ترین گره کور گلخانه داری ایران
ساخت اپل آی دی: نتایج پژوهش عضو هیات علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، نشان داد مهم ترین گره کور گلخانه داری ایران ضعف سیاستگذاری است.
به گزارش ساخت اپل آی دی به نقل از دانشگاه تهران، پژوهش محققان دانشکدگان کشاورزی دانشگاه، با تلفیق چهارچوب نظام نوآوری و دانش کشاورزی (AKIS) و تحلیل ساختاری (MICMAC)، ریشه های بنیادین عقب ماندگی فناورانه در گلخانه های ایران را شناسایی کرد.
نتایج نشان داده است که حمایت های ناکافی سیاستی بعنوان تأثیرگذارترین مانع، در کنار سه محرک کلیدی دیگر یعنی ضعف در انتقال دانش، ظرفیت محدود مطالعه و توسعه (R&D) و کمبود زیرساخت ها، بعنوان عوامل مستقل و ریشه ای، در عمل سایر موانع عملیاتی و بازار را شکل می دهند و هرگونه مداخله بدون هدف گذاری این چهار گره اصلی، محکوم به شکست است.
علی اکبر براتی، عضو هیات علمی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، اظهار داشت: به رغم پتانسیل بالای کشت گلخانه ای بعنوان راهکاری پایدار برای تامین امنیت غذایی، پذیرش دانش و تکنولوژی های جدید در این بخش در ایران با مشکلات زیرساختی عمده ای مواجه می باشد.
در این مطالعه جامع، با سودجستن از نظرات خبرگان صنعت و تلفیق مدل AKIS با تحلیل MICMAC (تحلیل ماتریس اثرات متقابل) به نقشه برداری از این موانع و شناسایی نقاط اهرمی پرداخته شده است.
وی اضافه کرد: در این مطالعه از میان انبوه موانع موجود، تنها چهار متغیر بعنوان «محرک های مستقل» (Independent Drivers) شناسایی شدند. این چهار عامل که کم ترین تأثیر را از سایر موانع می پذیرند، اما بیشترین تأثیر را بر کل سیستم اعمال می کنند، عبارتند از: حمایت های ناکافی و ناهماهنگ سیاستی؛ سازوکارهای ضعیف انتقال دانش و فناوری (از مراکز علمی تا مزرعه)؛ ظرفیت محدود مطالعه و توسعه (R&D) در بخش عمومی و خصوصی و دسترسی ناکافی به زیرساخت های حیاتی (از جمله شبکه برق، آب، اینترنت و زنجیره سرد).
عضو هیات علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی گفت: تحلیل ماتریس اثرات نشان داد که در بین این چهار عامل، «ضعف حمایت های سیاستی» دارای بالاترین امتیاز تأثیر مستقیم و غیرمستقیم است و بعنوان مهم ترین گره کور سیستم شناخته می شود. سه عامل دیگر در رده ای پایین تر، اما با فاصله ای خیلی نزدیک، در خوشه دوم این محرک های کلیدی قرار می گیرند.
براتی تصریح کرد: نتایج این تحقیق هشداری جدی برای برنامه ریزان است؛ چونکه این چهار محرک بنیادین، عمدتا محدودیت های در رابطه با کشاورزان (مانند دانش فنی و ریسک پذیری) و موانع بازار (نظیر نوسانات قیمت و فروش) را شکل می دهند. به بیان دیگر، هدف گیری علایم و عوارض پایین دست (صرفاً آموزش به گلخانه دار یا اعطای تسهیلات خرد) بدون اصلاح این ریشه های سیستمی، نه تنها کارآمد نیست، بلکه منابع را هدر خواهد داد.
وی اظهار داشت: بر طبق این پژوهش راهکارهای یکپارچه ای برای عبور از این بحران ساختاری پیشنهاد می شود که مستقیماً معطوف به چهار محرک اصلی است: ایجاد مکانیسم های هماهنگی بین بخشی در سیاستگذاری کشاورزی و فناوری؛ توسعه شراکت های عمومی-خصوصی در عرصه مطالعه و توسعه (R&D) متناسب با اقلیم های مختلف ایران؛ راه اندازی مراکز نمایشی و مزارع الگویی (on-farm demonstration) در سطح استانها برای انتقال عملی دانش؛ سرمایه گذاری هدفمند در زیرساخت های هوشمند و لجستیک کشاورزی بخصوص در شبکه تامین انرژی و زنجیره سرد.
این مطالعه با ارایه یک تشخیص سیستمی و کمی از موانع فراروی گلخانه داری ایران، نقاط اهرمی تحول را ترسیم کرده و مسیر گذار از کشاورزی سنتی به صنعت گلخانه ای دانش بنیان را برای سیاست گذاران و مجریان بخش کشاورزی هموار می سازد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب