حفظ دسترسی دانشگاه های کشور به پایگاه های علمی بین المللی
ساخت اپل آی دی: شورای تامین منابع علمی کشور، بعنوان متولی ایجاد دسترسی دانشگاه های کشور به پایگاه های علمی بین المللی، یکی از زیرساخت های کلیدی تولید و انتشار مقالات علمی را فراهم می آورد.
به گزارش ساخت اپل آی دی به نقل از مهر، انتشار مقالات علمی، یکی از پیشران های اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در هر کشوری است؛ اما این تولید علم بدون دسترسی پایدار و قانونی به منابع علمی معتبر جهانی عملا ممکن نیست. تجربه چند دهه آموزش عالی در ایران هم نشان داده است که میان میزان دسترسی دانشگاه ها به پایگاه های علمی بین المللی و رشد تولیدات علمی کشور، همبستگی مستقیمی وجود داشته است.
از اواخر دهه ۱۳۶۰، هم زمان با حرکت دانشگاه های ایران از الگوی آموزشی (نسل اول) به دانشگاه های پژوهشی (نسل دوم) و سپس دانشگاه های کارآفرین در دهه ۱۴۰۰، دسترسی به منابع علمی همواره یکی از زیرساخت های کلیدی این گذار بوده است.
در همین راستا، «شورای تأمین منابع علمی» از سال ۱۳۷۹ با ابلاغ معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت رسمی خویش را شروع کرد.
این شورا که از سال ۱۳۹۲ با عنوان «شورای تأمین منابع علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» فعالیت می کند، مسئولیت تأمین منابع علمی دانشگاه ها را با تاکید بر رعایت مالکیت معنوی، حقوق مؤلف و ناشر (کپی رایت) بر عهده داشته است. ریاست این شورا بر عهده رئیس پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) است.
با این حال، جهش های ارزی مکرر و محدودیت های شدید بودجه ای سبب شد از سال ۲۰۲۱ دسترسی قانونی دانشگاه های کشور به خیلی از پایگاه های علمی بین المللی بشدت کم شود و در مقاطعی حتی به صورت کامل متوقف شود. این وضعیت تا سال ۲۰۲۳ ادامه داشت؛ زمانیکه با پیگیری های مستمر رئیس شورای تأمین منابع علمی در سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی، مسیر تأمین منابع باردیگر فعال شد و دسترسی دانشگاه ها به پایگاه های علمی بین المللی از سر گرفته شد.
بر اساس اعلام شورای تأمین منابع علمی، مهم ترین اقدامات انجام شده در این دوره شامل تسویه بخش عمده بدهی های معوق دانشگاه ها که به طور عمده به دنبال نوسانات ارزی سال ۱۳۹۰ انباشته شده بود و آغاز دوره ی جدید همکاری با ناشران بین المللی برای سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ است؛ همکاری که بر حفظ حقوق ناشر و مؤلف استوار است.
در این چارچوب، اشتراک پایگاه های پرکاربرد علمی و علم سنجی همچون ScienceDirect و Scopus باردیگر برقرار شده و دسترسی دانشگاه ها به پایگاه های مبتنی بر هوش مصنوعی مانند Scopus AI، Zendy AI (ZAIA) و Scinito AI هم فراهم گشته است. همینطور امکان تأمین «هزینه پردازش مقاله» (APC) برای انتشار مقالات محققان، استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی نزد یکی از ناشران بین المللی فراهم گشته است.
به گفته مسؤلان این شورا، حتی در شرایط بحرانی کشور، همچون در جریان جنگ ۱۲روزه و رویدادهای بعد از آن، سعی شده است با تبادل نظر و فشار بر ناشران خارجی، دسترسی دانشگاه ها به منابع علمی حفظ شود.
در کنار تأمین دسترسی، شورای تأمین منابع علمی ظرف یک سال قبل مجموعه ای از کارگاه های آموزشی را برای ارتقاء مهارت استفاده از این پایگاه ها برگزار کرده است؛ همچون کارگاه های آموزش کار با پایگاه ScienceDirect، پایگاه تحلیل استنادی Scopus، ابزارهای هوش مصنوعی در رابطه با این پایگاه ها، و هم کارگاه های تخصصی استفاده از Zendy، ZAIA و Scinito AI. بخشی از این کارگاه ها به موضوع هایی مانند پیمایش چشم انداز تحقیقاتی جهانی و دسترسی به متن کامل مقالات اختصاص داشته است.
ویدئوهای آموزشی تمامی این کارگاه ها از راه وبگاه ایرانداک و در صفحه شورای تأمین منابع علمی به نشانی irandoc.ac.ir/CSRA در دسترس عموم علاقمندان قرار دارد.
به گزارش ساخت اپل آی دی به نقل از مهر، فراهم کردن دسترسی دانشگاه ها به پایگاه های علمی بین المللی یکی از اقدامات پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران است که در روز پنجم دهه فجر معرفی شده است. در هر یک از روزهای دهه فجر یکی از کارها و دستیافته های این پژوهشگاه معرفی می شود. به طور خلاصه، از اواخر دهه ۱۳۶۰، هم زمان با حرکت دانشگاه های ایران از الگوی آموزشی (نسل اول) به دانشگاه های پژوهشی (نسل دوم) و سپس دانشگاه های کارآفرین در دهه ۱۴۰۰، دسترسی به منابع علمی همواره یکی از زیرساخت های کلیدی این گذار بوده است. بنا بر اعلام شورای تأمین منابع علمی، مهم ترین اقدامات انجام شده در این دوره شامل تسویه بخش عمده بدهی های معوق دانشگاه ها که به صورت عمده به دنبال نوسانات ارزی سال ۱۳۹۰ انباشته شده بود و آغاز دوره ی جدید همکاری با ناشران بین المللی برای سال های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ است؛ همکاری که بر حفظ حقوق ناشر و مؤلف استوار است. بخشی از این کارگاه ها به مبحث هایی مانند پیمایش چشم انداز تحقیقاتی جهانی و دسترسی به متن کامل مقالات اختصاص داشته است.
منبع: idstore.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب